Meike is twintig jaar en studeert social work aan de Avans in Breda. Ze is een jonge vrouw die bruist van energie. Ze heeft veel vriendinnen, is bijna altijd vrolijk en werkt op zaterdagochtend in een klein bakkertje. Daar begint haar werkdag al om half zes in de ochtend, terwijl veel leeftijdsgenoten dan nog slapen. Toch lacht Meike erbij. Ze vindt het gezellig en ze houdt van de sfeer.
Maar achter die vrolijke lach schuilt ook een verhaal dat veel mensen niet kennen. Meike is namelijk al vier jaar mantelzorger voor haar moeder Annet en kleine broertje Tim. Haar moeder is chronisch ziek en heeft op sommige dagen weinig energie. Tim is tien jaar en heeft nog veel zorg en aandacht nodig. Meike neemt een groot deel van die zorg op zich. Niet omdat iemand het zegt, maar omdat ze niet anders wil.
“Toen ik vijftien was, ging mijn vader weg. Dat was een lastige tijd. Mijn moeder had al gezondheidsproblemen en die werden zwaarder. Tim was nog klein. Er was gewoon hulp nodig. In het begin voelde het alsof ik in een stroomversnelling kwam. Mijn leven veranderde sneller dan ik aankon. Ik was eigenlijk nog maar gewoon een tiener die deed waar ze zin in had; naar schoon, met vriendinnen zijn en sporten. Toch veranderde dat. Mama werd steeds afhankelijker van hulp en Tim was nog maar klein. Iemand moest de taken overnemen, dus ik deed het, omdat het nodig was.”
Ze vertelt dat het toen soms voelde alsof ze in een andere versnelling leefde dan haar leeftijdsgenoten. Terwijl zij spraken over feestjes of nieuwe hobby’s, was Meike bezig met de boodschappen, het avondeten en het opvangen van Tim na school. Ze vond dat soms best lastig, maar ze deed het met liefde. Meike zegt dat zorgen voor haar gezin vanzelfsprekend voelt. Tegelijkertijd erkent ze dat het haar sneller volwassen heeft gemaakt dan ze misschien had gewild.
“Best veel eigenlijk. Ik doe de weekboodschappen en kook bijna elke avond. Ik breng Tim vaak naar school of naar vriendjes. Soms help ik mijn moeder als ze weinig energie heeft. Kleine dingen, zoals koffiezetten of haar helpen met de dag starten. Ik probeer daarnaast ook te studeren en tijd te maken voor mijn vriendinnen. Het is soms puzzelen, maar het lukt meestal wel.”
“Dat ligt eraan of mijn moeder een goede dag heeft. Meestal sta ik rond zeven uur op. Ik maak ontbijt en zorg dat Tim zijn spullen klaar heeft. Daarna fiets ik naar school. Na de lessen ga ik naar huis en begin ik met koken. Soms breng ik Tim daarna weg naar vriendjes als hij dat wil. Als ik tijd heb, spreek ik af met een vriendin. En op zaterdagochtend werk ik in het bakkertje. Dan gaat de wekker om half vijf. Het is vroeg, maar ik vind het leuk.”
Tijdens haar opleiding leert Meike veel over zorg en ondersteuning. Dat sluit mooi aan op haar thuissituatie, al zegt ze dat het soms dubbel voelt. Op school leert ze over grenzen aangeven en hulp vragen, maar thuis vindt ze dat niet altijd makkelijk. Ze voelt zich verantwoordelijk. Soms zelfs té verantwoordelijk.
Meike vindt het belangrijk om ook leuke dingen te blijven doen. Ze wil niet alleen mantelzorger zijn, maar ook gewoon Meike. Een jonge vrouw die lacht, danst en soms even helemaal niets hoeft.
” Ik ben mantelzorger, maar ik ben ook gewoon Meike. En soms heb ik steun nodig, net als iedereen. ”
“Dat ik soms het gevoel heb dat anderen mijn situatie niet helemaal begrijpen. Mensen denken dat jonge mantelzorg niet vaak voorkomt. Terwijl ik merk dat er veel jongeren zijn die voor iemand zorgen. Het voelt soms dubbel. Aan de ene kant wil ik sterk zijn. Aan de andere kant ben ik ook gewoon twintig. Soms wil ik even kind zijn. Gewoon even zorgeloos.”
“Ja en nee. Mijn vriendinnen steunen me echt. Ze luisteren goed en ze zijn er voor me. Maar er zijn ook momenten waarop ik me onbegrepen voel. Dan denken mensen dat ik te druk ben of dat ik geen tijd maak voor leuke dingen. Maar ze weten niet wat er achter de schermen gebeurt. Als ik er wel over praat, merk ik dat mensen me beter begrijpen. Dat helpt.”
Veel mensen denken nog steeds dat mantelzorg iets is dat vooral oudere mensen doen. Maar in Nederland lopen duizenden jonge mantelzorgers rond. Jongeren die naast school en hun sociale leven ook thuis een belangrijke rol hebben. Meike is dus zeker niet de enige. Toch voelt ze zich, net als veel andere jonge mantelzorgers, soms onzichtbaar. Ze vertellen niet altijd hoe zwaar het is, omdat ze anderen niet willen belasten of omdat het zo vanzelfsprekend voelt.
Meike zegt dat het soms lijkt alsof ze twee levens heeft. Een leven als jonge student en een leven als mantelzorger. Die twee werelden lopen constant door elkaar.
“Dat je niet alles alleen hoeft te doen. Echt niet. Het helpt om met iemand te praten. Een vriendin, een docent, iemand van school. Kleine dingen kunnen al helpen. Bijvoorbeeld als iemand een keer meedenkt of Tim een middagje ophaalt. Je hoeft niet alles vast te houden.”
Volgens Meike hoeft steun niet altijd groot of ingewikkeld te zijn. Soms helpt het al als iemand vraagt hoe het gaat. Of als een vriendin spontaan langskomt en even met Tim speelt. Kleine gebaren kunnen een groot verschil maken. Meike heeft gemerkt dat het helpt om af en toe open te zijn over wat ze meemaakt. Daardoor begrijpen anderen haar beter.
Ook praktische hulp kan veel betekenen. Denk aan iemand die een keer meehelpt met koken of boodschappen. Of iemand die aanbiedt om Tim mee te nemen naar een voetbaltraining. Meike zegt dat het belangrijk is dat jonge mantelzorgers weten dat ze niet alles alleen hoeven te doen.
“Uit mijn studie. Ik vind social work heel interessant. En uit kleine momenten. Als Tim blij thuiskomt of als ik met een vriendin lach om iets kleins. En natuurlijk uit mijn werk in de bakkerij. De sfeer daar is fijn. Het voelt soms als een soort tweede thuis.”
“Dat het veel voorkomt. Je hoeft geen volwassene te zijn om mantelzorger te zijn. Soms rol je erin omdat het nodig is. Het betekent niet dat je niet vrolijk bent of geen leuke dingen doet. Het betekent alleen dat je thuis een extra taak hebt. Een taak waar je soms trots op bent, maar die soms ook zwaar is.”
Het verhaal van Meike laat zien dat mantelzorg veel gezichten heeft. Jongeren zoals Meike zijn belangrijk voor hun omgeving. Ze dragen verantwoordelijkheid, vaak zonder dat anderen het zien. Dit interview geeft een stem aan deze jonge mantelzorgers en laat zien hoe waardevol, maar ook hoe intens hun rol kan zijn.
Haar verhaal laat zien dat mantelzorg niet gebonden is aan leeftijd. Soms komt zorg op je pad, ook als je jong bent. En juist dan is het belangrijk dat mensen om je heen zien wat er speelt en een helpende hand bieden.
Soms lukt het (even) niet meer om alles zelf te doen. Denk aan boodschappen doen, het huishouden of je dag indelen. De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) zorgt dat je daar hulp bij krijgt. Zo kun jij langer, zelfstandig thuis wonen en blijf je onderdeel van de maatschappij. Wil jij meer weten over ondersteuning vanuit de Wmo? Lees dan hier verder.
