Bijna alles kan online: bankzaken, foto’s bewaren, afspraken maken, winkelen en nog veel meer. Superhandig natuurlijk. Niet alleen voor jou, maar ook voor online oplichters. Uit onderzoek in opdracht van de Rijksoverheid blijkt dat 9 van de 10 Nederlanders online oplichting niet altijd herkent. Het kan iedereen dus overkomen. Daarom duiken we dieper in op hoe jij online oplichting herkent en kunt voorkomen.

Oplichters gebruiken vaak dezelfde technieken. Wanneer je die herkent, kan je jezelf beter weren. Hieronder geven we drie voorbeelden en hoe je daarmee om kunt gaan.  

1. Je krijgt een vreemd bericht van bekende of met té mooie beloftes 

Ineens krijg je een berichtje van je zoon dat hij een nieuw telefoonnummer heeft. Hij vraagt je via een linkje om een berichtje te sturen. Zijn oude telefoonnummer mag je verwijderen.  

Of je krijgt een aanbieding van een organisatie die wel érg mooi lijkt te zijn. Door op de link te klikken kun je het aanbod verzilveren. 

Wat kan er gebeuren? 

Klik je op de link? Dan installeert een crimineel een programma (malware) op jouw telefoon, laptop of tablet waarmee hij bijvoorbeeld jouw persoonlijke gegevens kan stelen en gebruiken.  

Hoe trap je er niet in? 

Vraag jezelf af: Past dit bij hoe deze persoon of organisatie normaal zou communiceren? 

Vaak voelt een berichtje al een beetje vreemd. Bijvoorbeeld omdat je de manier van schrijven niet herkent. Luister naar dit onderbuikgevoel. Bel met de persoon of organisatie via het oude bekende telefoonnummer. Check dan of het inderdaad klopt.  

1. Je moet snel een keuze maken 

Je krijgt een dringende mail of telefoontje waarin gewaarschuwd wordt voor een beveiligingslek of dat je geld niet meer veilig op de rekening staat. Je moet nu op de link klikken of inloggen zodat het opgelost kan worden.  

Wat kan er gebeuren? 

Wanneer je op de link klikt of inloggegevens deelt, kunnen oplichters bij jouw persoonlijke gegevens. Bijvoorbeeld omdat ze in jouw account kunnen of een programma (malware) installeren waarmee ze deze informatie achterhalen. 

Hoe trap je er niet in? 

Je hebt meer tijd dan het lijkt. Door tijdsdruk willen oplichters je dwingen snel gegevens te delen. Ook hier geldt: voelt het vreemd? Dan is het waarschijnlijk oplichting.  

Lees de email nog eens rustig door. Herken je het mailadres van de verzender of oogt het vreemd? Staan er veel spelfouten, uitroeptekens en gevaarsymbolen in het bericht? Waarschijnlijk is het dan oplichting.  

Aan de telefoon ben je niet verplicht direct te antwoorden. Hang op als je twijfelt. Je kunt altijd zelf het telefoonnummer opzoeken van de organisatie en nabellen. Bel niet terug op het telefoonnummer wat jou belde.  

1. Je ziet wel erg lage prijzen in een advertentie van een bekende webshop 

Oplichters maken soms complete webshops of social media stores na van bekende merken. Het lijkt dan net echt. Vaak zijn de prijzen veel lager dan dat je gewend bent. Ze lokken je via een advertentie op bijvoorbeeld social media of per mail met aanbiedingen voor kleding, sieraden of gadgets.  

Wat kan er gebeuren? 

Je plaatst een bestelling en maakt geld over. Maar je ontvangt nooit het product, het verkeerde product of iets van lage kwaliteit. Je kunt het artikel niet retourneren, contact krijgen met de webshop lukt niet of de webshop is ineens verdwenen.  

Hoe trap je er niet in? 

Als iets te mooi lijkt om waar te zijn, is het dat vaak ook. Daarnaast wordt er vaak aangedrongen op onmiddellijke betaling of bankoverschrijving. Opties zoals Paypal, crditcard en IDeal ontbreken vaak. Soms vragen ze je eerst vouchers te kopen om exclusieve toegang tot de aanbieding te krijgen.  

Check ook het volgende: 

• Klopt de domeinnaam? Oplichters gebruiken vaak een domeinnaam die veel lijkt op die van de echte website. Bijvoorbeeld door een letter te veranderen of woord toe te voegen.  

• Check op een veilig webadres. Wanneer je persoonlijke gegevens achter moet laten, moet dat veilig gebeuren. Voor het webadres staat dan altijd https://. De ‘s’ staat voor secure. Begin een adres met http://, dus zonder die ‘s’? Dan is de site niet veilig. Vaak hebben veilige websites ook een hangslotpictogram in de adresbalk staan. 

• Controleer taalgebruik. Nepsites hebben vaak spelfouten of missen belangrijke informatie. Zoals de algemene voorwaarden, een privacybeleid of retourbeleid.  

• Controleer de beoordelingen. De meeste websites worden beoordeeld door gebruikers. Deze kun je doornemen. Lijken veel beoordelingen erg op elkaar of zijn ze allemaal recent geplaatst? Dan is het waarschijnlijk nep. 

Nog veiliger op internet 

Wil je nog meer informatie over online veiligheid? Bekijk dan zeker de tips van veiliginternetten.nl. Ook op de site Opgelicht van Avrotros lees je informatie over online fraude en recente fraudegebeurtenissen.