Als de wintertijd ingaat, worden de dagen korter en de avonden langer. Veel mensen merken dat ze zich in deze periode minder energiek voelen. Je zit vaker binnen, het is sneller donker en je lichaam moet wennen aan de verandering. Zeker voor mantelzorgers en cliënten kan deze periode extra zwaar zijn. Gelukkig kun je veel doen om je fit en prettig te blijven voelen. In dit artikel lees je praktische tips die je meteen kunt gebruiken. 

Tip 1: Zorg voor een vast dagschema

Wanneer het ’s avonds eerder donker wordt, raakt je biologische klok soms in de war. Je voelt je sneller moe of juist onrustig. Een vast ritme helpt dan. 

Sta elke dag rond dezelfde tijd op. 
Eet op vaste momenten.
Ga op tijd naar bed en bouw eenzelfde avondritme in.

Dit geeft structuur, rust en houvast. Zeker voor mensen die zorg ontvangen of afhankelijk zijn van hulp, biedt een duidelijk ritme veiligheid. 

Tip 2: Ga elke dag naar buiten

Frisse lucht en daglicht zijn belangrijk voor je lichaam én je stemming. Zelfs op bewolkte dagen krijgt je lichaam buiten veel meer licht dan binnen. Dit helpt tegen de winterdip. 

Ga elke dag minstens 15 tot 30 minuten naar buiten. 
Maak een korte wandeling in de buurt.
Neem iemand mee als dat fijner voor jou voelt.

Voor mantelzorgers betekent dit soms samen met degene voor wie je zorgt naar buiten gaan. Voor cliënten kan het fijn zijn om begeleiding te vragen als je dat nodig hebt. De beweging én het daglicht maken je fitter en vrolijker. 

Tip 3: Zorg voor voldoende beweging

Bewegen hoeft niet zwaar te zijn. Het gaat erom dat je lichaam actief blijft. Buiten wandelen is fijn, maar er zijn ook genoeg mogelijkheden binnen: 

Doe lichte rekoefeningen. 
Zet muziek aan en beweeg op het ritme.
Doe makkelijke krachtoefeningen, zoals opstaan en weer zitten in de stoel.
Loop kleine rondjes in huis.

Voor mantelzorgers kan bewegen ook helpen om spanning kwijt te raken. Voor cliënten is het belangrijk om te blijven oefenen met balans en kracht, zodat je zelfstandigheid behoudt. 

Tip 4: Eet warm en gezond

In de winter heeft je lichaam meer behoefte aan warme maaltijden en gezonde voeding. Dit helpt je energie op peil te houden. 

Kies voor soepen, stamppotten of roerbakgerechten met veel groente. 
Haal voldoende fruit in huis, zoals appels, peren, mandarijnen of bananen.
Drink elke dag 2 liter water.
Let op met suiker: dit geeft een korte energiepiek, maar zorgt daarna voor een flinke dip.

Als mantelzorger kun je samen koken of maaltijden voorbereiden. Voor cliënten is het goed om hulp te vragen als koken moeilijk is. 

Tip 5: Blijf zoveel mogelijk sociaal actief

De winter kan een periode zijn waarin mensen zich sneller eenzaam voelen. Korte dagen en kou maken het minder aantrekkelijk om op pad te gaan. Toch is contact met anderen belangrijk. 

Bel of video-bel regelmatig met familie of vrienden. 
Nodig iemand uit voor een koffietje of thee.
Sluit aan bij een buurtactiviteit, dagopvang of mantelzorggroep.
Praat met organisaties als je merkt dat je je wat somber of alleen voelt.

Sociaal contact geeft warmte, afleiding en steun. Voor mantelzorgers is dit extra waardevol: je hoeft het niet alleen te doen. 

Tip 6: Neem genoeg rust

Wintertijd betekent vaak dat we meer binnen zitten. Toch blijven we soms doorgaan, vooral mantelzorgers die veel verantwoordelijkheden dragen. Juist dan is rust belangrijk. 

Plan momenten in om even niets te hoeven. 
Lees een boek, luister naar muziek of doe een ontspanningsoefening. 
Leg de telefoon af en toe weg. 
Vraag hulp wanneer het je allemaal te veel wordt. 

Rust is geen luxe, maar noodzakelijk om goed te blijven zorgen – voor een ander én voor jezelf. 

Tip 7: Denk aan je mentale gezondheid

De winter brengt niet alleen kou, maar soms ook sombere gedachten. Dat is normaal. Maar het is belangrijk om op tijd in te grijpen als gevoelens blijven hangen. 

Praat met iemand over hoe je je voelt. 
Schrijf dingen van je af. 
Zoek professionele hulp als je merkt dat het niet beter wordt. 

Voor cliënten kan dit via de huisarts of wijkverpleging. Voor mantelzorgers zijn er veel organisaties die ondersteuning bieden. 

Tip 8: Maak het gezellig thuis

Een warme, fijne omgeving helpt je ontspannen. 

Steek kaarsen aan (veilig en op een plek waar je ze kunt zien). 
Gebruik zachte dekens. 
Zet warme verlichting neer. 
Speel rustige muziek af. 
Een prettige sfeer geeft comfort en maakt donkere dagen lichter. 

De wintertijd kan een uitdaging zijn, maar met kleine stappen kun je je lichaam en geest sterk houden. Kom dagelijks in beweging, zoek daglicht op, eet gezond, rust voldoende en blijf in contact met anderen. Of je nu mantelzorger bent of zorg ontvangt: zorg goed voor jezelf. Zo wordt de winter een stuk makkelijker én warmer.